Kitap okumayı seviyoruz ama çoğu zaman sistemli bir şekilde okumuyoruz. Bir ay çok iyi gidiyor, sonra iki ay hiç kitap açmıyoruz. Bazen hevesle aldığımız kitaplar aylarca rafta bekliyor. Sonra bir gün kendimize kızıyoruz: “Ben neden düzenli okuyamıyorum?”
İşte tam bu noktada 3 aylık kitap okuma planlama defteri devreye giriyor. Okuma işini biraz daha ciddiye alalım diyorum 🙂
Ben planlama defterlerini romantik bir aksesuar olarak değil, zihinsel bir araç olarak görüyorum. Özellikle 3 aylık periyotlar bana çok mantıklı geliyor. Çünkü bir yıl çok uzun, bir ay ise fazla kısa. Üç ay; hem sürdürülebilir hem de ölçülebilir bir zaman dilimi. Kendine bir okuma dönemi tasarlıyorsun. Tıpkı bir akademik dönem gibi.
Önce şunu yapmanı öneririm: Önündeki üç ayı bir tema etrafında düşün. Mesela bir dönem sadece modern Türk edebiyatı okuyabilirsin. Bir başka dönem dünya klasikleri. Ya da bir yazar dosyası açarsın; diyelim ki bir üç ayı sadece Oğuz Atay ve çağdaşları üzerine kurarsın. Daha geniş düşünmek istersen bir üç ayı sadece Tutunamayanlar gibi hacimli ve sindirilmesi gereken metinlere ayırabilirsin. Burada önemli olan nicelik değil, bilinçli seçim.
Eğer planlama defteri sayfalarını nasıl tasarlayacağını bilmiyorsan, daha önce yazdığım ajanda ve boş defter kullanım önerileri yazısına da mutlaka göz at –> Ajanda ya da Boş Defter Kullanma: Notlar & Fikirler Sayfa Önerileri
3 aylık kitap okuma planlama defterinin ilk sayfası niyet sayfası olmalı. “Bu üç ay sonunda nasıl bir okur olmak istiyorum?” sorusunu yaz. Daha disiplinli mi? Daha derinlikli mi? Daha eleştirel mi? Sen edebiyat öğretmenisin; okuma senin için sadece keyif değil aynı zamanda mesleki beslenme. Bu yüzden defterine “mesleki okuma” ve “kişisel okuma” diye iki ayrı bölüm açmanı özellikle öneririm.
Sonra her ay için bir mini plan yap. Diyelim ki ayda 4 kitap okuyacaksın. Ama bunu “4 kitap bitirmek zorundayım” baskısıyla değil, “haftada yaklaşık 80–100 sayfa” gibi daha küçük parçalara bölerek planla. Büyük hedefler göz korkutur; küçük hedefler ise insanı harekete geçirir. Sen zaten düzenli çalışma disiplinine sahip birisin, bunu okuma hayatına da yansıtman zor değil.
Defterinde mutlaka şu bölümler olsun:
Okuma listesi, okuma takvimi, alıntılar, değerlendirme notları ve “yarım kalanlar”. Yarım kalanlar bölümü çok önemli. Çünkü her kitabı bitirmek zorunda değilsin. Bunu kabullenmek okuma özgürlüğü sağlar. Sevmediğin bir kitabı yarım bırakmak başarısızlık değil; bilinçli okurluktur.
Bir de “okuma muhasebesi” sayfası yap. Üç ayın sonunda kendine şu soruları sor:
En çok hangi tür beni besledi?
Hangi kitap beni zorladı?
Hangi kitap bana yeni bir bakış açısı kazandırdı?
Okuma hızım arttı mı, azaldı mı?
Bu muhasebe kısmı, işin en kıymetli tarafı. Çünkü amaç sadece kitap tüketmek değil, zihinsel dönüşümü görmek.
Bir önerim daha var: 3 aylık planı sosyal medyada ilan etme. Okuma süreci biraz mahrem kalsın. Her şeyi paylaşmak motivasyonu artırmıyor; bazen azaltıyor. Defterin seninle kalsın. Arada blogunda genel bir okuma yazısı yazarsın ama süreci performansa dönüştürmezsin.
Okuma planlama defterini estetik olarak da kendine göre tasarlayabilirsin. Bölüm ayraçları, minimal çizimler, renk kodları… Ama burada bir uyarı yapacağım: Defteri süslemek, okumaktan daha uzun sürmesin. Planlama, üretimin önüne geçmemeli. Bu tuzağa çok düşüyoruz.
Eğer yoğun bir dönemdeysen – sınav, iş, çocuk, ev hayatı – 3 aylık planı daha sade kur. Belki sadece 6 kitap. Ama bilinçli seçilmiş 6 kitap. Mesela biri klasik, biri çağdaş, biri deneme, biri akademik, biri şiir, biri kişisel gelişim ya da düşünce kitabı. Böylece zihnin tek bir türde körelmez.
Şunu da söyleyeyim: Okuma planı bir disiplin aracıdır ama asla bir vicdan azabı defteri olmamalı. Kaçırdığın haftalar olacak. Yorulduğun günler olacak. Bazen bir diziyi tercih edeceksin. Bu normal. Önemli olan üç ayın sonunda “Ben bu dönemi okuma açısından boş geçmedim” diyebilmek.
3 aylık kitap okuma planlama defteri, aslında hayatı dönemler halinde yaşama pratiği kazandırır. Ve bu alışkanlık sadece kitaplara değil, yazmaya, üretmeye ve hatta kişisel gelişime de yansır. Sen düzenli çalışmayı seven birisin. Bunu okuma kültürüne bilinçli bir sistem olarak yerleştirdiğinde hem mesleki hem kişisel olarak çok daha derinleşeceksin.
Yorumlarınız benim için değerli!